1795 – Laplace’ın Bulutsu Kuramı (Güneş Sistemi oluşumu)

Pierre-Simon Laplace, 1795’te yayımladığı bulutsu kuramıyla Güneş Sistemi’nin kökenine dair bilimsel bir açıklama sunan ilk kişilerden biri oldu. Laplace’ın modeli, Güneş’in başlangıçta dönen dev bir gaz ve toz bulutsusu olduğunu, zamanla bu bulutsunun büzülerek merkeze Güneş’i, kalan maddelerin ise halkalar hâlinde dışarıda kalarak gezegenleri oluşturduğunu öne sürüyordu. Bu fikir, yalnızca Güneş Sistemi’nin oluşumunu açıklayan bir hipotez değildi; gökcisimlerinin fizik yasalarıyla açıklanabileceği düşüncesini pekiştiren dev bir adımdı.

Laplace’ın kuramı, evrenin doğaüstü açıklamalara bağlı olmadan tamamen fiziksel süreçlerle anlaşılabileceğini gösterdi. Açısal momentumun korunumu, ısıl büzülme, madde yoğunlaşması gibi kavramlar ilk kez kozmik ölçekte uygulanmıştı. Bu, modern kozmogoni teorilerinin temelini oluşturdu. Bugün bildiğimiz gezegen oluşum diskleri, yıldız doğumevleri ve protoplanet sistemleri, Laplace’ın öngörülerinin büyük ölçüde doğru olduğunu göstermektedir.

Bu kuram, gökyüzüne yönelik bakış açısını kökten değiştirdi: Güneş Sistemi rastgele bir yapı değil, fizik yasalarının işlemesiyle ortaya çıkan doğal bir sonuçtu. Laplace’ın bulutsu modeli, insanlığın kozmik düzeni anlayışında derin bir devrim yaratmış, evrenin mekanik ve anlaşılabilir bir sistem olduğunu vurgulamıştı.